Europa,  W艂ochy

Neapol nas zauroczy艂

W ko艅cu dotarli艣my do Neapolu 馃榿. Tradycyjnie z przygodami bo nie mog艂o by膰 inaczej. Najpierw dwa razy odwo艂ali nam lot do W艂och. Potem przy odprawie on-line nie wczyta艂o Kasi paszportu covidowego z powodu rzekomego b艂臋dnego kodu. By艂 wi臋c strach, 偶e nie wpuszcz膮 Kasi do samolotu. Na szcz臋艣cie chyba by艂 to chwilowy b艂膮d bo potem, gdy chcieli艣my wej艣膰 do restauracji czy atrakcji turystycznej, to kod wczytywa艂 si臋 bez problemu. Po wyl膮dowaniu w Neapolu z艂apa艂a nas ulewa. Pierwotnie zamiast jecha膰 autobusem nr 182, chcieli艣my jecha膰 tym lotniskowym, bo bli偶ej by艂 przystanek. Ale deszcz zmala艂, a 偶e bus nr 182 jest cztery razy ta艅szy od lotniskowego, to decyzj膮 mog艂a by膰 tylko jedna. Ruszyli艣my wi臋c ok 800 m. z buta.  Przystanek znale藕li艣my bez problemu, a i czeka膰 d艂ugo nie musieli艣my. I ju偶 witali艣my si臋 z g膮sk膮 tzn. z hostem od naszego noclegu ale nagle po ok 10 min. jazdy autobus stan膮艂 i kierowca o艣wiadczy艂, 偶e to koniec jazdy i pogoni艂 ludzi. Nast臋pnie zmieni艂 numer na inny i ruszy艂 dalej 馃ぃ. Zamiast czeka膰 na kolejny autobus jak ciu膰moki, ruszyli艣my z buta 2,5km鈥. i to by艂a bardzo dobra decyzja. No mo偶e za wyj膮tkiem ci膮gania walizki po brukowanych uliczkach 馃ぃ. Pewnie mamy na sumieniu kilka skr贸conych sn贸w. Ale co to by艂 za spacer. Zatrzymywali艣my si臋 co chwila na foty i na szybk膮 kaw臋 przy barze. Oczywi艣cie 偶eby nie by艂o zbyt pi臋knie, to w trakcie robienia zdj臋膰 zgubili艣my butelk臋 z filtrem i musieli艣my wr贸ci膰 t膮 sam膮 drog膮 aby j膮 znale藕膰. Na szcz臋艣cie czeka艂a na nas przy ulicy 馃榿.  Pono膰 Neapol si臋 kocha albo nienawidzi. Nie nam to ocenia膰 ale u nas jest ziobro jedynkowo 馃榿. Miasto wci膮gn臋艂o nas bez reszty馃槏 i zdecydowanie jest mi臋dzy nami chemia 馃憤. Czy w mie艣cie jest niebezpiecznie? Wg nas tylko wtedy, kiedy b臋dziesz chcia艂 zam贸wi膰 pizz臋 z ananasem lub kaw臋 z mlekiem ro艣linnym. To mo偶e Ci臋 narazi膰 na gniew 馃槉. Czy jest brudno? Fakt, nie jest to zbyt czyste miasto ale nam si臋 jako艣 w oczy specjalnie ten syf nie rzuci艂 i nie brodzili艣my w 艣mieciach po kostki spaceruj膮c w膮skimi uliczkami.

Historia Neapolu jest bardzo d艂uga, si臋ga VIII w. pne, kiedy to Grecy za艂o偶yli tu miasto Partenope, jedno z najwa偶niejszych miast Wielkiej Grecji. P贸藕niej by艂o to jedno z wa偶niejszych miast imperium Rzymskiego. Po upadku Rzymu by艂o niezale偶nym ksi臋stwem, a od XIII w. przez 600 lat by艂 stolic膮 kr贸lestwa Neapolu, kt贸re przed wi臋kszo艣膰 czasu by艂o pod kontrol膮 hiszpa艅sk膮. W mie艣cie znajduje si臋 najstarsza uczelnia publiczna w Europie, za艂o偶ony w 1224 roku Uniwersytet Fryderyka I i najstarsza uczelnia orientalistyczna. Neapol by艂 wa偶nym o艣rodkiem kulturalnym i naukowym. Powsta艂a tu te偶 pierwsza linia kolejowa we W艂oszech. Neapolita艅czycy pos艂uguj膮 si臋 specyficznym dialektem, zawieraj膮cym wiele nalecia艂o艣ci hiszpa艅skich. Neapol posiada najwi臋ksze w Europie historyczne centrum licz膮ce 1700 hektar贸w.

Klasztor 艣w. Klary (Monastero di Santa Chiara)

Po zostawieniu naszych grat贸w w pokoju, ruszyli艣my niespiesznie na zwiedzanie Neapolu. Zacz臋li艣my od klasztoru 艣w. Klary (Monastero di Santa Chiara). Ca艂y kompleks czyli bazylika i klasztor zosta艂 zbudowany w XIV w. Obok ko艣cio艂a znajdowa艂y si臋 dwa zakony, m臋ski Franciszka艅ski i 偶e艅ski Klarysek. Najciekawszy jest dziedziniec klasztoru, kt贸ry zosta艂 ozdobiony w XVII w majolikowymi kafelkami (czyli ceramicznymi馃榿) przedstawiaj膮cymi sceny z 偶ycia 贸wczesnych ludzi. Rosn膮 tam te偶 drzewa cytrynowe, a  na 艣cianach s膮 freski ze scenami z Biblii. Klasztor zosta艂 zbudowany na ruinach rzymskich term, ich pozosta艂o艣ci odkryte w latach 50tych XX wieku, znajduj膮 si臋 w klasztornym muzeum. Znajduj膮 si臋 tam te偶 resztki dawnych zdobie艅 klasztoru i bazyliki, kt贸ra zosta艂a zniszczona w 1943 r. w wyniku bombardowania przez wojska alianckie i po偶aru jaki p贸藕niej wybuch艂. W klasztorze znajduje si臋 te偶 tradycyjna neapolita艅ska szopka z prze艂omu XVIII i XIX wieku.

Ko艣ci贸艂 Gesu Nuovo

Nast臋pnie poszli艣my do ko艣cio艂a Gesu Nuovo zwanego inaczej Chiesa della Trinit脿 Maggiore, kt贸ry stoi przy Piazza Gesu Nuovo, niedaleko klasztoru Santa Chiara Ju偶 fasada ko艣cio艂a czyni go wyj膮tkowym bo sk艂ada si臋 z niezliczonej ilo艣ci piramid. Z zewn膮trz nie przypomina on innych ko艣cio艂贸w, pewnie dlatego, 偶e pocz膮tkowo by艂 to pa艂ac rodziny Sanseverino. Zbudowano go w 1470 roku, a wed艂ug legendy piramidy na fasadzie mia艂y za zadanie chroni膰 budynek przed nieszcz臋艣ciami ale podobno zosta艂y u艂o偶one w z艂ym kierunku i przynios艂y odwrotny skutek. Dlatego pod koniec XVIw rodzina Sanseverino popad艂a w nie艂ask臋 kr贸la i straci艂a zamek. Po zamienieniu go na ko艣ci贸艂 pech nadal go nie opuszcza艂, niszczy艂y go po偶ary i trz臋sienie ziemi ale za ka偶dym razem ko艣ci贸艂 by艂 odbudowywany. Jest to jeden z najwa偶niejszych ko艣cio艂贸w w Neapolu, znajduje si臋 tam wiele dzie艂 sztuki, barokowych obraz贸w i rze藕b najwi臋kszych neapolita艅skich mistrz贸w. Naprawd臋 warto tam zajrze膰, tym bardziej, 偶e wej艣cie jest za darmo.

Neapol mo偶na poznawa膰 r贸wnie偶 przez 偶o艂膮dek, dlatego kolejnym przystankiem by艂o stoisko, gdzie sprzedawali pizza frita, czyli pizz臋 z g艂臋bokiego t艂uszczu. Robertowi smakowa艂o, a dla Kasi by艂a za t艂usta. 

Quartieri Spagnoli czyli dzielnica hiszpa艅ska

Posileni poszli艣my do Quartieri Spagnoli, czyli dzielnicy hiszpa艅skiej. Jest to dzielnica po艂o偶ona u podn贸偶a wzg贸rza, na kt贸rym stoi zamek Sant鈥橢lmo. Jej historia si臋ga XVI w. czyli czas贸w, gdy Neapolem rz膮dzili Hiszpanie. W dzielnicy znajdowa艂y si臋 kwatery hiszpa艅skich 偶o艂nierzy, st膮d pewnie jej nazwa. Od pocz膮tku dzielnica cieszy艂a si臋 z艂膮 s艂aw膮, by艂o tam du偶o dom贸w publicznych, cz臋sto dochodzi艂o te偶 do przest臋pstw. Z艂a s艂awa dotrwa艂a do dzisiaj, dzielnica jest uznawana za niebezpieczn膮, podobno cz臋sto dochodzi tam do drobnych kradzie偶y, dzielnica jest te偶 kontrolowana przez klany camorry. Jednak jak to zwykle bywa, nie taki diabe艂 straszny jak go maluj膮. My z przyjemno艣ci膮 zapuszczali艣my si臋 w w膮skie uliczki i ani przez chwil臋 nie czuli艣my si臋 zagro偶eni. W por贸wnaniu do via Toledo, kt贸ra oddziela dzielnic臋 hiszpa艅sk膮 od centrum, jest tam cisza i spok贸j. Pe艂no jest w膮skich uliczek z susz膮cymi si臋 na sznurkach ubraniami. Ka偶da kamienica ma swoj膮 kapliczk臋 z wizerunkiem 艣wi臋tego, chyba najcz臋艣ciej mo偶na zobaczy膰 Maryj臋 i ojca Pio. Czasami w kapliczce znajduj膮 si臋 te偶 zdj臋cia zmar艂ych. Niekt贸re uliczki zastawione s膮 straganami, mo偶na znale藕膰 tam te偶 niewielkie bary i restauracje. Czasami warto spojrze膰 w g贸r臋 偶eby nie dosta膰 w g艂ow臋 wiaderkiem. Wiaderko wisi przy prawie ka偶dym balkonie i s艂u偶y do podawania niewielkich zakup贸w. Jak pani neapolitance sko艅czy si臋 oliwa albo m膮ka na makaron, to prosi s膮siadk臋, kt贸ra akurat idzie ulic膮, 偶eby skoczy艂a do sklepu i 偶eby nie biega膰 po schodach, to spuszcza na sznurku swoje wiaderko i tam 艂aduje si臋 zakupy. Kilka razy uda艂o nam si臋 zaobserwowa膰 tak膮 akcj臋. Trzeba te偶 uwa偶a膰 na p臋dz膮ce skutery, my poczuli艣my si臋 troch臋 jak w Azji, co nam osobi艣cie bardzo odpowiada. Spotkali艣my tam obwo藕nego sprzedawc臋 warzyw, kt贸ry zgrabnie przeciska艂 si臋 swoim samochodzikiem przez te uliczki i co chwila tr膮bi艂, 偶eby zwr贸ci膰 uwag臋 mieszka艅c贸w i ani razu o nic nie zahaczy艂. A poruszanie si臋 samochodem nie jest 艂atwe, o czym 艣wiadcz膮 po艂amane zderzaki i poobcierane boki aut. Mieszka艅cy nie inwestuj膮 za bardzo w samochody dlatego mo偶na tam spotka膰 nawet dobrze nam znanego maluszka albo seicento. W臋druj膮c po dzielnicy hiszpa艅skiej mo偶na niechc膮cy zajrze膰 komu艣 do kuchni albo salonu. Na parterze kamienic znajduj膮 si臋 niewielkie mieszkania zwane 鈥瀒 bassi鈥. Poniewa偶 te mieszkanka s膮 pozbawione okien, to w艂a艣ciciele cz臋sto otwieraj膮 drzwi na ulic臋 偶eby wpu艣ci膰 troch臋 艣wiat艂a i powietrza.

Obdrapane elewacje kamienic zdobi膮 liczne murale. Trafili艣my na miejsce z ogromnym muralem Maradony, kt贸ry w Neapolu traktowany jest niczym b贸g. Pod muralem jest nawet kapliczka po艣wi臋cona temu pi艂karzowi. Nieco wi臋cej o ulicznej sztuce przeczytacie w dalszej cz臋艣ci tego wpisu.

Galeria Umberto I

Po d艂u偶szej przerwie na aperol spritza, ruszyli艣my via Toledo do Galerii Umberto I. To galeria handlowa zbudowana na wz贸r galerii Victora Emanuela w Mediolanie. Galeria zosta艂a zbudowana w 1890 roku, a nazw臋 wzi臋艂a od 贸wczesnego kr贸la W艂och. Galeria jest przykryta szklanym dachem, z 56 metrow膮 kopu艂膮, kt贸ry robi najwi臋ksze wra偶enie. Jedyne co tam nie pasuje, to szpetny McDonalds. 

Castel Nuovo

Dalej poszli艣my zobaczy膰 Castel Nuovo, zbudowany pod koniec XII w., po przeniesieniu stolicy kr贸lestwa Neapolu z Palermo. Zamek ma dosy膰 surowy wygl膮d oraz charakterystyczne wie偶e i zdobny portal, kt贸ry troch臋 nie pasuje do reszty budowli. 艁uk zosta艂 dobudowany w XVw., za panowania dynastii arago艅skiej. Zamek po艂o偶ony jest nad samym morzem. Wn臋trze zamku nie jest podobno zbyt imponuj膮ce, dlatego darowali艣my sobie zwiedzanie wewn膮trz. 

Poszli艣my dalej nadmorsk膮 promenad膮 sk膮d jest 艣wietny widok na zatok臋 i Wezuwiusza po drugiej stronie. Doszli艣my do zamku dell’Ovo czyli zamku jajecznego, wst臋p do zamku jest darmowy ale trzeba zarezerwowa膰 wizyt臋 przez internet. My o tym nie wiedzieli艣my dlatego nie mogli艣my wej艣膰. Jest to jedno z wielu miejsc, dla kt贸rych chcemy wr贸ci膰 do Neapolu.

Muzeum archeologiczne

Drugiego dnia pojechali艣my do muzeum archeologicznego, gdzie znajduj膮 si臋 eksponaty pozyskane w czasie wykopalisk na terenie Campanii. Mo偶na pozna膰 histori臋 regionu od epoki br膮zu. Najwi臋cej jest obiekt贸w z czas贸w rzymskich, du偶膮 cz臋艣膰 zajmuj膮 eksponaty pochodz膮ce z wykopalisk w Pompejach i Herkulanum, dlatego warto odwiedzi膰 muzeum zanim pojedzie si臋 do tych miejsc. 

W muzeum znajduje si臋 wiele rze藕b i pos膮g贸w z r贸偶nych rejon贸w Italii, nawet z Rzymskich Term Caracali. Poziom – 1 po艣wi臋cony jest staro偶ytnemu Egiptowi, mo偶na tam znale藕膰 nawet mumie. W muzeum organizowane s膮 te偶 wystawy tematyczne, my trafili艣my na wystaw臋 po艣wi臋con膮 gladiatorom.  Wst臋p do muzeum kosztuje 15鈧 ale my skorzystali艣my z Campania Artecard i weszli艣my za darmo w ramach tej karty.

Rione Sanita

Z muzeum poszli艣my do dzielnicy Rione Sanita, gdzie zagubili艣my si臋 w w膮skich uliczkach. To mniej popularna cz臋艣膰 miasta, ze wzgl臋du na niezbyt dobr膮 opini臋, wi臋c turyst贸w tu ma艂o. Nam si臋 bardzo spodoba艂a i podczas kolejnego naszego pobytu planujemy tu zorganizowa膰 sobie nocleg. Dzielnica jest po艂o偶ona w dolinie u st贸p wzg贸rza Capodimonte. Od czas贸w staro偶ytnych dolina by艂a miejscem poch贸wku zmar艂ych, znajduj膮 si臋 tu katakumby San Gennaro i San Gaudioso oraz cmentarz Fontanelle. Dzielnica mieszkalna powsta艂a w XVI wieku i ze wzgl臋du na dobry klimat i po艂o偶enie przy g艂贸wnej drodze do pa艂acu Capodimonte po艂o偶onego na wzg贸rzu, osiedla艂y si臋 tu elity Neapolu. Niestety w XIX wieku, po zbudowaniu mostu nad dolin膮, dzielnica zacz臋艂a traci膰 na znaczeniu i powoli miejsce to zmieni艂o si臋 w dzielnic臋 n臋dzy. Obecnie r贸偶ne lokalne organizacje pr贸buj膮 przywr贸ci膰 blask dzielnicy ale starania aby ta dzielnica sta艂a si臋 bardziej turystyczna zapewne jeszcze chwil臋 potrwaj膮. Stosunkowo niedawno,  w roku 2015 mia艂o miejsce morderstwo szefa miejscowego klanu camorry, a w roku 2016 bandyci ostrzelali bar, w kt贸rym siedzieli cz艂onkowie innego klanu. I to pono膰 nie jedyne 鈥瀒ncydenty鈥 w tej okolicy. Sami wi臋c widzicie, 偶e miejsce to, p贸ki co, nie ma zbyt dobrej s艂awy. Do nas na ulicy podesz艂a mieszkanka i powiedzia艂a nam, 偶e mamy uwa偶a膰 na aparat fotograficzny. Przez chwil臋 zrobi艂o si臋 nieswojo, ale potem o tym zapomnieli艣my. Niemniej jednak warto zachowa膰 czujno艣膰 i by膰 po prostu rozwa偶nym. Podobnie jak w dzielnicy hiszpa艅skiej, znajdziecie tam w膮skie uliczki pachn膮ce rozwieszonym 艣wie偶ym praniem, kapliczki i p臋dz膮ce skutery. Trafili艣my te偶 na Via Montesilvano, gdzie znajduj膮 si臋 p贸艂eczki wype艂nione ksi膮偶kami. Mo偶na tam przyj艣膰 ze swoj膮 ksi膮偶k膮 i wymieni膰 na inn膮. Uliczka ozdobiona jest wieloma muralami. Nas te klimaty zauroczy艂y.

W mi臋dzy czasie zrobili艣my sobie przerw臋 na pizz臋 w Pizzerii Concettina ai Tre Santi, kt贸r膮 bardzo polecamy, o czym w dalszej cz臋艣ci wpisu.

Palazzo dello Spagnoli

Najedzeni pyszna pizz膮 odwiedzili艣my Palazzo dello Spagnoli z przepi臋kn膮 klatk膮 schodow膮, w stylu rokoko lub p贸藕nego baroku. Pa艂ac zosta艂 zbudowany w 1738r. 艁atwo mo偶na go pomin膮膰 w trakcie spaceru, bo fasada budynku nie wskazuje na to, 偶e za ni膮 mo偶na spotka膰 takie cudo. Pomimo tego, 偶e budynek jest nieco zniszczony, to robi mega wra偶enie. Warto wdrapa膰 si臋 schodami na sam膮 g贸r臋, gdy偶 ka偶de pi臋tro skrywa jaki艣 鈥瀞karb鈥 w postaci np. zdobionych drzwi.

Palazzo San Felice

Dalej poszli艣my a偶 do mostu Maddalena Cerasuolo, po drodze podziwiaj膮c murale i zagl膮daj膮c w w膮skie uliczki. Zajrzeli艣my te偶 do Palazzo San Felice, kt贸ry jest mocno zaniedbany ale ma ciekaw膮 klatk臋 schodow膮. Ten sam cz艂owiek odpowiada te偶 za Palazzo dello Spagnolo tj. Ferdynand Sanfelice, neapolita艅ski architekt. Ten budynek jest bardziej zaniedbany, niemniej jednak r贸wnie偶 warto go zobaczy膰.

Katedra Santa Maria Assunta

Wr贸cili艣my do centrum, a naszym kolejnym punktem zwiedzania by艂a Katedra Santa Maria Assunta czyli neapolita艅skie Duomo. Zwana jest tak偶e katedr膮 San Gennaro, poniewa偶 przechowywane s膮 w niej relikwie tego patrona miasta. Katedra jest najwi臋ksz膮 i najwa偶niejsz膮 艣wi膮tyni膮 w Neapolu, powsta艂a w XIII w. ale kilka razy by艂a niszczona przez trz臋sienia ziemi, ucierpia艂a te偶 w czasie II wojny 艣wiatowej. Jej obecna elewacja pochodzi z XIX wieku. Wn臋trze katedry jest bogato zdobione, znajduje si臋 tu wiele obraz贸w i rze藕b, na szczeg贸ln膮 uwag臋 zas艂uguje kaplica San Tesoro w kt贸rej przechowywana jest wspomniana relikwia 艢wi臋tego Gennaro, w postaci ampu艂ki z krwi膮. Ta krew jest bardzo wa偶na dla neapolita艅czyk贸w poniewa偶 trzy razy do roku dochodzi tu do 鈥瀋udu鈥, tj. w okolicach pierwszej niedzieli maja, oko艂o 19 wrze艣nia i 16 grudnia krew przechodzi ze stanu sta艂ego w ciek艂y. Dla wierz膮cych jest to cud, jednak naukowcy uwa偶aj膮 to za naturalne zjawisko, natomiast w艂adze ko艣cio艂a nigdy nie pozwoli艂y zbada膰 tej krwi. Gdy krew nie zmieni swojego stanu, oznacza to nieszcz臋艣cie dla Neapolu.