6 miesi臋cy w Azji,  Malezja

7 dni w podr贸偶y samochodowej po Sabah

Nasz膮 podr贸偶 po stanie Sabah na Borneo postanowili艣my rozpocz膮膰 w Kota Kinabalu. Przylecieli艣my tu liniami Air Asia z Kuching (o naszym pobycie w tym mie艣cie mo偶esz przeczyta膰 tutaj). Bilet kosztowa艂 nas ok. 180 z艂 razem z baga偶em. Na lotnisku ponownie spotkali艣my par臋 Polak贸w tj. Rit臋 i Krzy艣ka (@marmoladastudio), z kt贸rymi zapoznali艣my si臋 w czasie wycieczki do Parku Narodowego Bako. Weso艂a to para, z kt贸r膮 od razu poczuli艣my wi臋藕, wi臋c do艣膰 d艂ugi czas oczekiwania na samolot zlecia艂 nam bardzo szybko.聽 Niestety Oni mieli inne plany tzn. nast臋pnego dnia rano od razu jechali do Sandakan, a my chcieli艣my si臋 pokr臋ci膰 po Kota Kinabalu i kolejnego dnia naj膮膰 samoch贸d. Obiecali艣my sobie jednak, 偶e spotkamy si臋 za kilka dni w okolicach Sandakan. Dwie noce sp臋dzili艣my w hotelu OYO 210 Hotel Five 2. To ju偶 kolejny nasz nocleg w tej sieci hoteli i mo偶emy j膮 poleci膰. Maj膮 noclegi na ka偶d膮 kiesze艅 i przyzwoite聽 warunki, jak na Azj臋 (ciep艂a woda, klimatyzacja, kosmetyki w 艂azience i w zale偶no艣ci od standardu prywatna 艂azienka). Zaraz po przylocie poszli艣my, ogarn膮膰 nocleg, pranie a potem udali艣my si臋 co艣 zje艣膰 na nocny market. Poza owocami mo偶na tam zje艣膰 ryby i owoce morza z grilla. Niestety szasz艂yk z grillowanych kalmar贸w nas nie powali艂, za to dobry by艂 grillowany tu艅czyk.

jak wcze艣niej wspomnieli艣my, postanowili艣my wypo偶yczy膰 samoch贸d aby zjecha膰 stan Sabah. W tym celu z samego rana udali艣my si臋 do najbli偶szej wypo偶yczalni. Sprawa niby prosta, a jednak nie do ko艅ca. Je艣li jest si臋 osob膮 nie wtajemniczon膮 w ubezpieczenia, to sprawa jest szybka. Podpisuje si臋 umow臋, daje depozyt w formie blokady 艣rodk贸w na karcie (od 200 myr tj. ok. 180 z艂 do 1000 myr tj.900 z艂) i mo偶na ruszy膰 w drog臋. My po艣wi臋cili艣my czas aby zapozna膰 si臋 z warunkami ubezpieczenia i okaza艂o si臋, 偶e poza ubezpieczeniem odpowiedzialno艣ci cywilnej jest tylko ubezpieczenie od kolizji (udzia艂 w艂asny w szkodzie 2000 myr, ok 1800 z艂, bez mo偶liwo艣ci jego zniesienia). Na pytanie co z kradzie偶膮 otrzymali艣my odpowied藕, 偶e nie ma. No to my na to, 偶e chcemy dodatkowe ubezpieczenie wykupi膰 inaczej auta nie bierzemy. Pracownica uda艂a si臋 do „kerownika” i po 5 min. wr贸ci艂a z info, 偶e jednak kradzie偶 jest w zakresie. Prosimy o wskazanie zapisu, kt贸ry o tym m贸wi. Pani pokazuje nam zapis dot. ubezpieczenia oc, gdzie z oczywistych wzgl臋d贸w nie ma o tym s艂owa. No nie damy si臋 nabra膰 i wychodzimy z biura na w艂asnych nogach. A gdyby艣my 偶yli w nie艣wiadomo艣ci, to by艣my wyjechali autem. A nawet nie wiadomo jak to ubezpieczenie tu dzia艂a. Na szcz臋艣cie on-line za po艣rednictwem Booking.com udaje si臋 zrobi膰 rezerwacj臋 w Hertz i z ubezpieczeniem od kradzie偶y i ze zniesionym udzia艂em w艂asnym. Koszt za 7 dni ok. 1200 myr (ok. 1100 z艂.). Co prawda po dokonaniu rezerwacji dostajemy dziwnego maila, 偶e w ci膮gu 48 godzin otrzymamy ostateczne potwierdzenie ale my艣limy, 偶e to automatyczna wiadomo艣膰 i nie przejmujemy si臋 tym specjalnie.

Skoro za艂atwili艣my (chyba) spraw臋 auta, udajemy si臋 na miasto. Kota Kinabalu to nie jest 艂adne miasto, wiedzieli艣my o tym, wi臋c zonka na miejscu nie by艂o. Kota Kinabalu zosta艂o ca艂kowicie zniszczone w czasie II wojny 艣wiatowej dlatego nie ma tu 偶adnych zabytk贸w z okresu kolonialnego poza drewnian膮 wie偶膮 Atkinsona. Wzd艂u偶 wybrze偶a ci膮gnie si臋 promenada, przy kt贸rej mo偶na znale藕膰 wiele knajpek, jest night market i nowoczesne centrum handlowe. Z promenady wida膰 wysp臋 Gaya, u kt贸rej brzeg贸w znajduje si臋 wioska na wodzie, wida膰 j膮 dobrze z samolotu przy podchodzeniu do l膮dowania na tutejszym lotnisku. Po przej艣ciu wzd艂u偶 promenady poszli艣my zobaczy膰 meczet Masjid Negeri (State Mosque). To kolejny, po budynku w艂adz lokalnych w Kuching, przyk艂ad przedziwnej Malezyjskiej architektury. Meczet mo偶e pomie艣ci膰 5000 m臋偶czyzn w g艂贸wnej sali i 500 kobiet na specjalnym balkonie. Nam ten meczet nie przypad艂 do gustu. 聽

Po drodze po艣r贸d nowoczesnych osiedli natkn臋li艣my si臋 na wiosk臋 na palach. Stoj膮ce na jakim艣 bagnie drewniane cha艂upy jakby z innego 艣wiata. Nie znamy historii tego osiedla, dlaczego pozostawiono j膮 w centrum nowoczesnego miasta? Je艣li kto艣 wie co艣 wi臋cej, to prosimy o info w komentarzu. Dalej poszli艣my do Sabah State Museum ale nie po to 偶eby ogl膮da膰 ekspozycj臋 tylko schroni膰 si臋 przed upa艂em w parku przy muzeum. Znajduje si臋 tam skansen gdzie prezentowane s膮 tradycyjne domy z regionu.

Kolejnego dnia rano, pomimo braku maila z ostatecznym potwierdzeniem rezerwacji, udali艣my si臋 na lotnisko po auto. Na miejscu okaza艂o si臋 jednak, 偶e go nie ma i nie b臋dzie bo po prostu 鈥瀎inis鈥 i w zamian mog膮 nam zaproponowa膰 samoch贸d z innej p贸艂ki cenowej. Oczywi艣cie wy偶szej, przecie偶 to normalne. I tak mogli艣my wzi膮膰 od r臋ki pick up鈥檃 za cen臋 3 razy wy偶sz膮 ni偶 ten co 鈥瀦arezerwowali艣my鈥.聽 Serdecznie podzi臋kowali艣my za t臋 kusz膮c膮 propozycj臋 i poszli艣my szuka膰 samochodu do innej wypo偶yczalni. Pad艂o na Avis, gdzie na szcz臋艣cie mieli dla nas autko i to z pe艂nym ubezpieczeniem聽 i ni偶szym udzia艂em w艂asnym w szkodzie (500 myr, tj. ok. 460 z艂.) , za mniejsze pieni膮dze (1050 myr tj. ok. 970 z艂.). nie ma tego z艂ego, co by na dobre nie wysz艂o. Podpisali艣my umow臋 na 7 dni najmu i ruszyli艣my w stron臋 Sandakan aby spotka膰 si臋 z naszymi nowymi znajomymi.

Po drodze liczyli艣my na fajne widoczki i takie by艂y, szczeg贸lnie w okolicach g贸ry Kinabalu. P贸藕niej zacz膮艂 si臋 smutny widok plantacji palm olejowych,聽jednych najbardziej kontrowersyjnych ro艣lin. Pozyskiwany z nich olej palmowy sta艂 si臋 podstawowym sk艂adnikiem wi臋kszo艣ci produkowanych obecnie na 艣wiecie gotowych wyrob贸w 偶ywno艣ciowych. Malezja, zaraz po Indonezji, jest najwi臋kszym producentem tego 艣wi艅stwa. Rosn膮ce zapotrzebowanie na olej palmowy przyczynia si臋 do coraz wi臋kszej ekspansji plantacji, co wi膮偶e si臋 z wycinaniem naturalnych las贸w deszczowych, by zrobi膰 miejsce uprawom olejowca gwinejskiego. To z kolei prowadzi do niszczenia siedlisk wielu dzikich gatunk贸w zwierz膮t (m.in. orangutan贸w). Naprawd臋 p艂aka膰 si臋 chce widz膮c to wszystko na w艂asne oczy. Kupujmy 艣wiadomie i unikamy, w miar臋 mo偶liwo艣ci, produkt贸w zawieraj膮cych olej palmowy. Olej palmowy聽jest wsz臋dzie, dos艂ownie,聽 w jedzeniu, kosmetykach, 艣rodkach czysto艣ci i niestety w paliwie. Szacuje si臋 z 50% wszystkich produkt贸w w opakowaniach na sklepowych p贸艂kach zawiera ten sk艂adnik. Niestety jako osoby sporo podr贸偶uj膮ce siedzimy w tym po uszy. Je偶d偶膮c po Borneo widzimy jak ogromn膮 cz臋艣膰 tej wyspy zajmuj膮 uprawy palm olejowych.聽Wed艂ug WWF co minut臋 tracimy powierzchni臋 las贸w, kt贸ra odpowiada wielko艣ci 27 boisk pi艂karskich. Szok. Wycinka na tak du偶膮 skal臋 powoduje zagro偶enie 偶ycia wielu gatunk贸w. Jednym ze zwierz膮t o szczeg贸lnym znaczeniu dla istnienia las贸w tropikalnych jest orangutan, sta艂 si臋 on w pewnym sensie ikon膮 wylesienia, bowiem w聽ci膮gu ostatnich 20 lat 90% jego siedlisk zosta艂a zniszczona. Tak po prostu, cz艂owiek wchodzi do domu, kt贸ry聽 do niego nie nale偶y i niszczy go.

DCIM/100MEDIA/DJI_1013.JPG

Na miejsce dojechali艣my po ok. 6 godzinach. Od razu poszli艣my co艣 zje艣膰 z Rit膮 i Krzy艣kiem, a nast臋pnie nast膮pi艂y Polak贸w nocne rozmowy. Tym razem przy ci臋偶ko zdobytym, lekko ciep艂ym Carlsbergu 馃槉. Gdy zrobi艂o si臋 ju偶 p贸藕no rozeszli艣my si臋, ka偶dy do siebie. Rita i Krzysiek udali si臋 do swojego hostelu (gdzie o ma艂o co a musieliby zbija膰 sobie prowizoryczne 艂贸zko z desek bo w艂a艣cicielka sprzeda艂a wi臋cej miejsc na booking, ni偶 mia艂a 艂贸偶ek 馃槉 ), 聽a my w zwi膮zku z tym, 偶e najem poci膮gn膮艂 nas po kieszeni postanowili艣my, 偶e samoch贸d stanie si臋 te偶 naszym domem. Zaparkowali艣my nieopodal i tak sp臋dzili艣my pierwsz膮 noc w aucie.聽 Kolejnego dnia pojechali艣my do Sukao nad rzek膮 Kinabatangan, po drodze podrzucaj膮c Rit臋 i Krzy艣ka do Labuk Bay, gdzie znajduje si臋 sanktuarium dla nosaczy (my mieli艣my w planie uda膰 si臋 tam, jak na rzece nie zobaczymy tych 艣miesznych zwierz膮tek).

Droga z Sandakan nad rzek臋 Kinabatangan zaj臋艂a nam ok. 2 godzin. Od razu skierowali艣my si臋 do polecanego nam przez @natripie homestay鈥檃 Sukau River Homestay i kupili艣my rejs (trwa艂 on ok. 2,5 godziny). Koszt 50 myr tj. ok. 46 z艂. za osob臋. Wysz艂o super. Byli艣my sami na 艂odzi, a pracownik homestay鈥檃 intensywnie wyszukiwa艂 zwierz膮t. Na pocz膮tku byli艣my sceptyczni bo nasz przewodnik pokazywa艂 nam gdzie艣 daleko na drzewie dzioboro偶ce a my udawali艣my 偶e je widzimy 馃槉 Ale p贸藕niej by艂o ju偶 tylko lepiej. Co chwil臋 spotykali艣my na drzewach nosacze i makaki z kr贸tkim i d艂ugim ogonem. W sumie nosaczy widzieli艣my ponad 20 a makaki a偶 trudno by艂o policzy膰.聽 Widzieli艣my te偶 warana i w臋偶a, a na koniec by艂 gw贸藕d藕 programu czyli czterometrowy krokodyl, kt贸ry przep艂yn膮艂 tu偶 obok naszej 艂odzi. Jak powiedzia艂 nasz przewodnik krokodyl by艂 w trybie bojowym, wyp艂yn膮艂 na poszukiwanie po偶ywienia. Podobno w rzece Kinabatangan 偶yje ponad 20 krokodyli na kilometr. Niestety nie widzieli艣my orangutan贸w chocia偶 by艂y widziane tego dnia w okolicy. Nie zobaczyli艣my te偶 s艂oni poniewa偶 przenios艂y si臋 w inny rejon rezerwatu. Jeste艣my bardzo zadowoleni z tego rejsu, mieli艣my 艣wietnego przewodnika i widzieli艣my du偶o zwierz膮t.

Po powrocie z rejsu w艂a艣ciciele okazali si臋 by膰 bardzo mili i pocz臋stowali nas kaw膮, zaproponowali, 偶e mo偶emy bra膰 od nich pitn膮 wod臋 i przenocowa膰 w aucie na ich terenie. To wszystko za darmo.

Jest te偶 inna opcja pobytu nad rzek膮. Mo偶na kupi膰 pakiet nocleg i rejs w mie艣cie Sandakan. Wtedy dow贸z nad rzek臋 te偶 jest w pakiecie. Ale lepiej i taniej jest dojecha膰 samemu i na miejscu lub przez booking wykupi膰 nocleg, a ka偶dy homestay zorganizuje rejsy.

Po powrocie z rejsu udali艣my si臋 co艣 zje艣膰 i reszt臋 wieczoru sp臋dzili艣my w samochodzie stoj膮cym nad rzek膮, ogl膮daj膮c drugi sezon serialu Dark. Skoro 艣wit obudzi艂y nas koguty, ale to dobrze bo musieli艣my ruszy膰 dalej, po drodze zabieraj膮c nasz膮 zaprzyja藕nion膮 par臋, kt贸ra chcia艂a p贸j艣膰 do Rainforest Discovery Center, gdzie mieli艣my si臋 p贸藕niej spotka膰. My mieli艣my przede wszystkim w planie wizyt臋 u orangutan贸w w Sepilok Orangutan Rehabilitation Center, kt贸re zosta艂o za艂o偶one w 1964 r. To nie jest zoo, o艣rodek ten ma na celu m.in. rehabilitacj臋 osieroconych orangutan贸w. To聽obszar 43 km2 chronionego terenu.聽Dzisiaj w rezerwacie 偶yje oko艂o 60 do 80 orangutan贸w.聽Plac贸wka zapewnia opiek臋 medyczn膮 osieroconym orangutanom, a tak偶e innym聽dzikim zwierz臋tom tj.聽nied藕wiedzie,聽 gibony, nosoro偶ce sumatrza艅skie i s艂onie. Koszt wst臋pu to 30 myr za os (27 z艂) i 10 myr (9 z艂) za mo偶liwo艣膰 robienia zdj臋膰. Karmienie odbywa si臋 2 razy dziennie tj. o godz. 10.00 i 15.00. Mo偶na te偶 na miejscu obejrze膰 film o centrum rehabilitacji. Niestety nie mieli艣my szcz臋艣cia i na porannym karmieniu pojawi艂y si臋 tylko dwa orangutany i to na kr贸tko. Postanowili艣my, 偶e wr贸cimy na drugie karmienie (bilet wst臋pu obowi膮zuje przez ca艂y dzie艅), a w mi臋dzy czasie udamy si臋 na trekking do oddalonego o ok. 2 km. Rainforest Discovery Centre w Sepilok.

Rainforest Discovery Centre w Sepilok  jest dzi艣 jednym z najpopularniejszych pa艅stwowych o艣rodk贸w edukacji ekologicznej. Mo偶na wybra膰 si臋 tam na spacer po lesie (dost臋pnych jest kilka 艣cie偶ek) lub spacer po wisz膮cym chodniku o d艂ugo艣ci 147 metr贸w i podziwia膰 spektakularny widok na pi臋kny las deszczowy 28 metr贸w nad ziemi膮. Podobno oferuj膮 te偶 nocne spacery po d偶ungli w czasie kt贸rych mo偶na spotka膰 zwierz臋ta aktywne noc膮, mi臋dzy innymi tarsiery.

Wchodzimy do lasu deszczowego i Robert m贸wi: bardzo chcia艂bym zobaczy膰 orangutana tutaj, na drzewie a nie tylko podczas karmienia. Mijaj膮 3 minuty a na drzewie przy wisz膮cej 艣cie偶ce, kt贸r膮 szli艣my siedzi orangutan i wcina duriana, jak gdyby nigdy nic. Ale radocha. Sp臋dzili艣my du偶o czasu przygl膮daj膮c si臋 w ciszy cz艂owiekowi lasu.

Po przej艣ciu z wisz膮cej 艣cie偶ki weszli艣my g艂臋biej w d偶ungl臋 z dala od wybetonowanych chodnik贸w. Tam mo偶na by艂o w spokoju s艂ucha膰 odg艂os贸w d偶ungli i podziwia膰 wspania艂膮 ro艣linno艣膰. Szlak nie jest trudny ale pod koniec szli艣my wzd艂u偶 strumyka gdzie by艂o dosy膰 艣lisko. Zobaczyli艣my za to warana, kt贸ry le偶a艂 tam sobie spokojnie. Przej艣cie ca艂ego szlaku zabra艂o nam oko艂o 2 godzin.

Zbli偶a艂a si臋 pora drugiego karmienia orangutan贸w wi臋c wychodzimy z lasu i okazuje si臋, 偶e pad艂 akumulator w naszym aucie. Wezwali艣my assistance ale nie zd膮偶yliby艣my na piechot臋 na drugie karmienie. Nagle podchodzi kierowca innego samochodu, pyta co si臋 dzieje i przynosi kable do 艂adowania. Uda艂o si臋 odpali膰 i udali艣my si臋 na karmienie. Nieco sp贸藕nieni wpadamy tam i szybkim krokiem zmierzamy do platformy, gdzie karmi膮 orangutany. I nagle widzimy, 偶e na por臋czy wzd艂u偶 艣cie偶ki, kt贸r膮 szli艣my przechadza si臋 orangutan, jak gdyby nigdy nic. Ale to by艂 szok dla nas. Odprowadzi艂 nas pod sam膮 platform臋, a mina ludzi ogl膮daj膮cych karmienie i pracownik贸w bezcenna. Ci drudzy zacz臋li panikowa膰 i odci膮ga膰 nas na bezpieczn膮 odleg艂o艣膰 od orangutana. Ubaw po pachy.

Pod koniec karmienia otrzymali艣my telefon, 偶e przyjecha艂o assistance. Sprawnie wymienili nam akumulator i wi臋c mogli艣my pojecha膰 na stacj臋 benzynow膮 aby skorzysta膰 z prysznica. Nast臋pnie ruszyli艣my w poszukiwaniu miejsca na nocleg.  Znale藕li艣my fajn膮 miejsc贸wk臋 nieopodal Rainforest Discovery Senter. Odpalili艣my Netflixa i tak sp臋dzili艣my wiecz贸r. Niestety ok. 23.00 podjecha艂o do nas auto z pracownikami Rainforest i kazali nam odjecha膰. Cholera, a takie fajne by艂o to miejsce, blisko lasu, gdzie mo偶na by艂o pos艂ucha膰 jak 偶yje noc膮 d偶ungla. No nic, nie pozosta艂o nic innego jak poszuka膰 innej miejsc贸wki. Niestety nie by艂a tak fajna.

Kolejny dzie艅 w ca艂o艣ci sp臋dzili艣my z nosaczami. Co prawda widzieli艣my je podczas rejsu rzek膮 Kinabatangan ale widz膮c mega 艣mieszn膮 relacj臋 Rity i Krzy艣ka, postanowili艣my te偶 si臋 tam uda膰. Dojechali艣my tam samochodem ale pono膰 je藕dzi tam te偶 bus spod hotelu Sandakan. Labuk Bay to sanktuarium, a nie zoo. To聽 d偶ungla, gdzie ma艂py 偶yj膮 w swoim naturalnym 艣rodowisku. Dzisiaj Labuk Bay jest domem dla ok. 150 wolno 偶yj膮cych nosaczy. Poniewa偶 d偶ungla nie dostarcza wystarczaj膮cej ilo艣ci pokarmu, ma艂py s膮 dokarmiane cztery razy dziennie. Niestety dla nosaczy zosta艂 bardzo ma艂y kawa艂ek d偶ungli po艣r贸d plantacji palm olejowych.

Karmienie odbywa si臋 na dw贸ch platformach. Platforma A godz. 9.30 i 14.30. Platforma B 11.30 i 16.30. My byli艣my tam ca艂y dzie艅 na 4 karmieniach (w ko艅cu #poliszcebula zap艂acili艣my po 60 myr za os., tj. 55 z艂 i 10 myr tj. 9 z艂. za mo偶liwo艣膰 robienia zdj臋膰) i by艂o extra.聽Na ka偶dym karmieniu聽dzia艂o si臋 co艣 innego. A to awantura pomi臋dzy ma艂pami, a to ich popisy. Najlepiej by艂o o 9.30 bo by艂o tylko kilka os贸b. O 11.30 i 14.30 by艂 wysyp wycieczek. W mi臋dzy czasie spacerowali艣my po terenie i widzieli艣my m.in. warany oraz dzioboro偶ce.聽Nosacze przychodz膮 wcze艣niej, zanim zacznie si臋 karmienie, wi臋c ju偶 wtedy mo偶na je obserwowa膰. Na platformie B s膮 te偶 langury srebrzyste i wredne makaki kt贸re podkradaj膮 jedzenie nosaczom. Na miejscu przy platformie B jest restauracyjka. Mo偶na co艣 zje艣膰 lub napi膰 si臋 czego艣 zimnego. Przy obu platformach jest miejsce aby zostawi膰 samoch贸d.

Nosacz sundajski, to gatunek ssaka z rodziny koczkodanowatych wyr贸偶niaj膮cy si臋 charakterystycznym nosem. Aktualnie bardzo wy艣miewany z powodu tego nosa. W sieci kr膮偶膮 miliony mem贸w z Januszem i Gra偶yn膮. Wielkie nosy nosaczy s艂u偶膮 im aby zaimponowa膰 samicy, a tak偶e do wydawania dono艣nych d藕wi臋k贸w. Nosy samic s膮 kr贸tkie i spiczaste. Nosacze mog膮 偶ywi膰 si臋 tylko niedojrza艂ymi owocami, poniewa偶 maj膮 delikatne przewody pokarmowe i zjedzenie dojrza艂ych owoc贸w mog艂oby wywo艂a膰 u nich fermentacj臋 w 偶o艂膮dku i wzd臋cia, kt贸re mog艂yby doprowadzi膰 do 艣mierci…Posiadaj膮 zdolno艣膰 do powt贸rnego prze偶uwania pokarmu. S膮 w stanie rozdrobni膰 dzi臋ki temu wi臋ksze fragmenty po偶ywienia. Inne ma艂py tego nie potrafi膮. St膮d w艂a艣nie „mi臋sie艅 piwny” u nosaczy, jest niezb臋dny do trawienia. S膮 bardzo zabawne ale niestety prawda jest taka, 偶e jest to gatunek, kt贸remu grozi wygini臋cie i oczywi艣cie to dzia艂alno艣膰 cz艂owieka si臋 do tego przyczynia. 

Na miejscu widzieli艣my te偶 dzioboro偶ce. To rodzina ptak贸w z rz臋du dzioboro偶cowych. Nale偶y do niej oko艂o 50 gatunk贸w ptak贸w, z kt贸rych wszystkie maj膮 stosunkowo d艂ugie, zakrzywione dzioby, cz臋sto z dodatkow膮 rogow膮 naro艣l膮 na g贸rnej cz臋艣ci dzioba. Ca艂o艣膰 dzioba jest cz臋sto bardzo kolorowa. Niestety podejrzewamy, 偶e akurat one by艂y tresowane bo przylatywa艂y na zawo艂anie ludzi z obs艂ugi.

Jak wspomnieli艣my, na platformie B mo偶na zobaczy膰 r贸wnie偶 lutungi/langury srebrzyste.聽To ma艂py 偶yj膮ce koronach drzew na Borneo, Sumatrze, oraz zachodnim wybrze偶u p艂w Malajskiego. Ich ogon nie jest chwytny, s艂u偶y do utrzymywania r贸wnowagi. Ma艂pki wa偶膮 zaledwie 6-7 kg i 偶ywi膮 si臋 niemal wy艂膮cznie li艣膰mi.聽Maj膮 one trzykomorowy 偶o艂膮dek bardzo przypominaj膮cy 偶o艂膮dek prze偶uwaczy 馃榾 oraz bardzo d艂ugie jelita. Ma艂pisz膮tka rodz膮 si臋 ogni艣cie rude! Wygl膮daj膮 przepi臋knie w ramionach swoich czarno-srebrnych matek. Ma艂e lutungi po urodzeniu wa偶膮 ok 400g, i od razu przyczepiaj膮 si臋 do futra swojej mamy i pozostaj膮 pod jej opiek膮 przez 18 miesi臋cy.聽 Lutungi to bardzo pokojowe i delikatne stworzenia.